سبزیجات

اسفناج

پرینت
میزان مصرف در هکتار
کیسه\کیلوگرم پاکت\کیلوگرم قوطی\گرم نوع محصول
۵۰ ۲۵ ۲۰ ندارد اسقناج رسمی
۵۰ ۲۵ ندارد ندارد اسفناج تیغی
۵۰ ندارد ۲۰ ۱۰۰۰ اسفناج ضد عفونی

سفناج با نام علمیSpinacia oleracea یک نوع گیاه یک ساله با ساق و برگ لطیف است.

زیستگاه اصلی این گیاه کشور ایران می باشد.

این سبزی خوراکی مفید، گیاهی یکساله و روز بلند می باشد و با طولانی شدن روزها، رشد این گیاه افزایش می یابد.

برگ های این گیاه صاف و سبز می باشد.

 اسفناج دارای ریشه عمیق است.

فرمانرو: گیاهان

(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار

(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو

راسته: میخک‌سانان

تیره: تاج‌خروسیان, قبلاً اسفناجیان [۱]

سرده: اسفناج

Species: S. oleracea

نام علمی

Spinacia oleracea

لینه

زیستگاه اصلی این گیاه کشور ایران می باشد.

این سبزی خوراکی مفید، گیاهی یکساله و روز بلند می باشد و با طولانی شدن روزها، رشد این گیاه افزایش می یابد.

برگ های این گیاه صاف و سبز می باشد.

 اسفناج دارای ریشه عمیق است.

نحوه کاشت:

با توجه به روزبلند بودن این گیاه، در فصل بهار و پاییز کشت می گردد.

این بذر براحتی از طریق بذر قابل تکثیر می باشد.

کاشت در باغچه:

ابتدا خاک مورد نظر را بخوبی شخم بزنید و با کود دامی پوسیده مخلوط کنید بعد سطح خاک را صاف کرده و بذرها را بر روی خاک بریزید و روی بذر ها را با لایه ای نازکی از خاک بپوشانید. 

جهت جلوگیری از جابجا شدن بذرها، در ده روز اول بذر ها را با آبپاش آبیاری کنید.

کاشت در گلدان:

ابتدا گلدان مناسبی را انتخاب کنید و آن را با ترکیب مناسبی از خاک شامل خاک باغچه، ماسه، کود دامی یا ورمی کمپوست مخلوط کنید و سطح خاک را صاف کرده و بذرها را روی سطح خاک ریخته و با لایه نازکی از کود دامی یا ورمی کمپوست بپوشانید و با آبپاش آب دهید و برای جوانه زنی بهتر روی خاک را نایلون بکشید.

خاک مناسب: خاک سبک شنی  لومی

 آبیاری: روزی یکبار

زمان کاشت: اواسط بهار یا اوایل پاییز

زمان جوانه زنی: 5 تا 9 روز پس از کاشت

زمان کاشت اسفناج

با توجه به اینکه اسفناج یک گیاه روزبلند مى‌باشد کاشت آن باید در بهار و یا پائیز یعنى در روزهاى کوتاه انجام گیرد. بنابراین بذر اسفناج را در مناطقى که داراى زمستان‌هاى ملایم مى‌باشند مانند نقاط جنوبى ایران به‌تدریج از اواسط پائیز تا اوایل اسفند مى‌کارند. اسفناج بهاره را مى‌توان در اواخر زمستان مثلاً در اسفندماه به مجرد مساعد شدن هوا کاشت. در مورد اسفناج پائیزه یعنى محصولى که باید در پائیز برداشت شود، نباید زودتر از اواسط مرداد و دیرتر از اواسط شهریور کاشت، زیرا در صورت اول امکان به‌گل رفتن در طول روز بلند زیاد است و در صورت دوم ممکن است به‌موقع قابل برداشت نشود.

 داشت

کوددهى گیاه اسفناج

اسفناج قادر است مقادیر زیادى مواد غذائى جذب نماید. بنابراین در موقع تهیه زمین باید به‌اندازه کافى از مواد غذائى مختلف با خاک مخلوط نمود. از بین مواد غذائى مختلف کود ازته باعث رشد سریع اسفناج مى‌شود. چون دوره رشد اسفناج کوتاه است بهتر است آن را به محصول قبلى داد، در غیر این‌صورت و در صورت امکان مى‌توان مقدار ۱۰ تا ۱۵ تن در هکتار کود حیوانى کاملاً پوسیده به‌کار برد.

برداشت اسفناج

زمان برداشت اسفناج کوتاه است، زیرا از یک طرف رشد برگ‌هاى اسفناج باید حتى‌الامکان کامل شده باشد و از طرف دیگر باید برداشت اسفناج قبل از شروع به‌گل رفتن آن تمام شده باشد. اسفناج به‌گل رفته معمولاً تلخ مزه بوده و به‌عنوان سبزى کاملاً بى‌ارزش مى‌باشد.

بررسی تاثیر فاصله بر روی ارقام مختلف اسفناج

در هر تکرار 18کرت و هر کرت دارای 5 متر طول و بسته به فاصله کشت گیاهان، عرض بین 50-140 cm بود. که تعداد ردیف ها در هر کرت 5 ردیف بود. نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که کلیه اثرات اصلی فاکتورهای مورد بررسی در طرح در سطح یک درصد معنی داراست .

واژه های کلیدی : اسفناج ( Spinacia Olevaceal. )، تراکم بوته، رقمهای ایتالیایی ، خاردار، رسمی، گنبد کاووس.

مقدمه :

میوه ها و سبزیجات بدون شک دارای سهم مهم ودرحقیقت ضروری درتامین عناصر معرفی مورد نیازبدن انسان بود . به خصوص در تامین کلسیم و آهن که کمبود آنها درموارد زیادی مشاهده شده است، نقش دارند. کمبود این عناصرمنجربه بروزبیماری های سوء تغذیه مانند ریکتز[2]،استئومالاشیا[3]وبیماری کم خونی‏می گردید(یزدان پرست،ع،1372).

سبزیجات برگی و به خصوص گیاه اسفناج منبع غنی‏تری ازآهن نسبت به اکثرسبزیجات و میوه های دیگربه حساب می آیند . گیاه اسفناج از خانواده کنوپودیاسه [4]بوده و از تمام سیزیجات دیگربه شوری مقاوم تر است (خوشخوی،م.وهمکاران،1370 ).

و توجه به اینکه اسفناج محصول فصل خنک می باشد ، از این رو کشت آن درفصول پاییز و زمستان دراستان گلستان وشهرگنبد کاووس درحال توسعه است .

گیاه اسفناج از لحاظ ارزش غذایی، یک منبع‏عالی ازمواد معدنی و ویتامین ها به ویژه ویتامین ث به شمار می رود (kawazu okimura,Y.Ishii, T.and yuni,S.2003 ).

برگ اسفناج دارای 2/3 درصد پروتئین می باشد(Rubatzky,V.E.and Yamaguchi,M.1997).

پروتیئن ان پایین آورند کلسترول است (salunkhe,D.k.,and kadam.s.s. 1998). برگ اسفناج دارای6% چربی و لنیولیئک اسید (ω-3 ) ولینولئیک (ω-6) از جمله مهمترین اسید های چرب برگ این گیاه است(5 ).

مقدارفیبرموجود دربرگ اسفناج 65 % گزارش شده است(4). اسفناج غنی از آنتی اکسیدانی ازجمله بتاکاروتن و لوتئین است. این دو ترکتیب خاصیت آنتی اکسیدانی داشته و ضد سرطان هستند دراسفناج ترکیباتی وجود دارد که خاصیت ضد باکتری دارند. این گیاه دارای ترکیباتی به نام اسید فولیک است که برای معالجه کم خونی بسیار مفید است(6).

در تحقیقی که در بنگلادش، اثرات تراکم بوته و سطوح مختلف کود نیتروژن روی عملکرد بذراسفناج بررسی شد. بذرهای اسفناج با فواصل 4×4 و 6×6 و 8×8 سانتی متروبا سطوح20 و 45 و 60 کیلوگرم برهکتارکود نیتروژنی کشت شدند و نتایج نشان داد که بیشترین عملکردمحصول دربالاترین سطح کود نیتروژنی مصرفی ودرکمترین فاصله ردیف ها حاصل گردید (7 ).

همان طورکه مشاهده می شود با افزایش کود ازته و کاهش فاصله در گیاه اسفناج بیشترین عملکرد به دست می آید. که نشان دهنده میزان استفاده از عناصرغذایی توسط گیاه است.

اسفناج برای تولید برگ ، یکساله وبرای تولید دانه دوساله است. این گیاه ذرت هایی باید برگ های تازه تشکیل می دهد که ممکن است درمرحله رویشی پیچیده یا صاف باشد و سپس دراز شده و درمرحله زایشی ساقه های گل دهنده ای با برگ های باریک و نوک دار ایجاد می کند . تعداد گل در هر خوشه از شش تا دوازده تغییرمی کند ولی همه همزمان تشکیل نمی شوند(8). بوته های نرزودترازبوته های ماده گل می دهند. وبلافاصله بعد از گل دادن ازبین می روند(9).

گلها ممکن است دارای پرچم ، دارای مادگی ویا هرما فرودیت باشند و به مدت یک هفته و یا بیشتربا قابلیت پذیرش گرده باشد.

گل های ماده دارای یک تخمدان با چهاریا پنج خامه است که به دو یا چهاربرجستگی ختم می شود . گلها در خوشه هایی در مجاورت برگ ها ظاهر می شوند (10).

Spinacia olevaceal.دارای 2n =12 کروموزوم است (11).

احتیاجات آب و هوایی :

اسفناج محصول فصل خنک است (اسپلیتسو،1977 ). که سرمای زیرصفررابهترازبیشتر سبزیهای فصل خنک تحمل می کند. اسفناج می تواند تا 7+ درجه سانتی گراد زیر صفر را مقاومت کند(8). درمناطقی که زمستان ملایم دارند (مثل گنبد کاووس )، رشد آن درزمستان بسیارعالی است. دراین مناطق اوایل دراواخرزمستان بکاریم ودراوایل بهار محصول اسفناج رابرداشت کنیم. گرمای زیاد باعث به گل نشستن و درنتیجه بذر دادن گیاه می گردد (قادری،1353). این امر سبب می شود که طعم برگها تند، رشد و نمو آن کند شود و پس از مدتی خشک شده‏،ازبین برود. البته علت دیگری در روزبه گل نشستن اسفناج موثر است وآن طول مدت روشنایی است (دانشور،1379). هر چه طول مدت روز بیشتر شود گیاه زودتر به گل می نشیند. اسفناج یک سبزی روز کوتاه است. البته رود به گل رفتن اسفناج به رقم ان هم بستگی دارد (دانشور،1379 ). بعضی از ارقام اسفناج نسبت به گل نشستن 1زودتراز موعد مقررمقاوم ترازبقیه می باشند، در صورتی که تعدادی دیگربسیارحساس می باشد.

خاک:

اسفناج درهرخاکی که ازنظرموادغذایی وزهکشی خوبی داشته باشد، قابل کشت است و محصول خوبی خواهد دارد (دانشور،1379). رشد اسفناج درخاک های شنی لومی خیلی بهتر ازخاک های رسی است (دانشور،1379). این گیاه در PH کمتراز 5/5 رشد نخواهد کرد. در صورتی که PH خاک کمتر از5 باشد باید مصرف آهک به میزان حدود2 تا 5/2 درهکتار نسبت به بالا بردن PH خاک اقدام نمود (دانشور،1379). بهترینPHبرای اسفناج بین6-7 است(14).

رقم های جدید این گیاه بمنظوربرگ های زیاد وفراوانی که دارند گسترش یافته اند وگیاهی است که برای منابع تبدیلی ملی سه دهه گذشته اهمیت یافته است. در تجارت به منظور کنسرو، پوره و یخ زده ، بسته بندی می شود.رقم های اسفناج به طورکلی براساس نوع بذر، گرد، یا تیغ دار ومشخصات برگ طبقه بندی می شوند .

ویژگی رقم تیغی اسفناج:

شکل بذر گرد یا تیغ دار

فصل کشت نسبتاً زود رس ، مناسب برای کشت در روزهای بلند ، مقاومت برای زود رسی یا بولتینگ است.

برگ تعدا تقریبی برگ ها قبل از تولیدات گل دهنده و رنگ و شکل بافت صاف و یا مجوف

مقاوم به سفید ک حقیقی ( پرونوسپورا اسپانیا سیا )می باشد(15).

کاشت اسفناج :

بذراسفناج رامی توان به طوردست پاس ویا خطی کاشت، البته ازروش دوم به روش اول ارجحیت دارد. زیرا مواظبت محصول(مراقبت گیاه در حین نمو) آسانتر و ارزان تر انجام گرفته واز حیث مقداربذرنیزصرفه جویی می شود. بایستی کاشت بذر به طریق دست پاشی زمین را به کرت هایی که ابعاد آن مناسب با نوع زمین و مقدارآبی موجود باشد تقسیم نموده و بذررا در آن می پاشند.مقداربذردرهرهکتاربرای کاشت دستپاش 25 تا 30 کیلومی پاشند،مراقب های بعدی عبارت است آبیاری مرتب و وجین وسیخک زدن ودادن کود سرک. کود سرک را باید در ماه اول زندگی گیاه به روش خطی درسطح مزرعه با کود به وسیله ریسمان و چوب نازک شیارهایی به عمق یک یا دوسانتیمتر حفر نموده و بذر را در آن بطور یکنواخت می‏پاشند واگرسطح کاشتن وسیع باشد به وسیله پاش های دستی و یا موتوری عمل کاشت بذر را انجام می‏دهند. درکاشت خطی فاصله بین خطوط درحدود 30-35سانتی متر خواهد بود. یکی دیگرازمراقبتهای مزرعه دردوره نمو گیاه آبیاری است.اسفناج احتیاج به آب فراوان دارد و ضمناً از آب راکد اطراف ریشه نیزگریزان است. بنابراین دراراضی مرطوب باید قبلاًزمین را ز‏هکشی کرد. مقدارآب و مقدارآبیاری نسبت به نوع زمین متغیراست درزمین های شنی حدوداً هر 5 تا 6 روز یک مرتبه محصول اسفناج را آبیاری کرد.در صورتی که در زمین های رس و شنی هر دو روز یکبار ابیاری کافی است(16 ).

برداشت :

در ایران مرسوم است که تمام بوته اسفناج را با ریشه از خاک در آورده وبه همان حال به مصرف می ‏رسد وبرای این منظورقبلاً کرت اسفناج را آبیاری نموده و سپس رطوبت زائد تبخیرشده، اقدام به برداشت محصول می کنند. درکشورهای خارجه درسطح کوچک دو یا سه چین از یک مزرعه اسفناج بر می دارند.به این ترتیب که برگهای تحتانی بوته به حد رشد کافی رسیده است با دست و یا با چاقوی تیزبریده و دسته دسته کرده به مصرف می رسانند و برگهای جوان وکوچک وجوانه های مرکزی برگ به حال خود باقی می‏گذارند و چند روزبعد از این عمل چیدن برگ را تکرار می‏کنند ودرتمام مدت دوره نمو گیاه سه یا چهاروگاهی پنج مرتبه این عمل تکرارمی شود. درکاشت وسیع اسفناج اغلب ازوسایل مخصوصی که به وسیله کارگر و یا دام به حرکت درمی آید استفاده می‏نمایند.این وسیله عبارت است ازیک بیل فولادی که دارای دسته و نوک تیزبرنده است.کارگر دسته آن را گرفته و قسمت آهنی یا سطح برنده آن را روی زمین درامتداد خطوط کاشت هدایت می‏نماید وبوته های قطع شده در داخل بیل جمع شده و رو فواصل معینی در مزرعه تل می‏گردد. در این موقع کارگران دیگر این دسته های اسفناج را جمع آوری و در جعبه گذارد و به محل دسته بندی و یا کارخانه کنسرو سازی می‏برند(16).

تناوب:

اسفناج نباید زودترازهرچهارسال یک مرتبه دریک زمین کاشته شود. بنابراین اغلب اسفناج را در یک تناوب چهار ساله یا بیشتر قرار می‏دهند(شیبانی،1379) .

ازدیاد اسفناج:

اسفناج بوسیله بذر تکثیر می‏شود و موقعه کاشت درگیاه مهم است(لارک،1971).

همانطور که قبلاً گفتیم اسفناج گیاهی است که احتیاج به کود فراوان دارد. بنا براین در تهیه زمین قبل ازکاشت باید دقت فراوان نمود و به مقدارکافی موادغذایی برای گیاه با خاک مخلوط کرد. معمولاً درزمین هایی ازحیث حاصلخیزی متوسط هستند تن کود دامی پوسیده‏، 200 کیلو سولفات دو پتاس، 150 تا 200 کیلوگرم سوپر فسفات تریپل و 200 کیلو نیترات آمونیوم نتیجه بسیاررضایت بخشی درهکتارمی دهد. اگر مقدار کود دامی دو برابر کنند باید حدود 40 % از مقدار ازت معدنی وپتاس K2O کسر نمایند.درباره کود دامی نیز باید دقت کافی زیاد کرد. و در صورتی که کود دامی پوسید و تخمیر شده دراختیارنباشد،باید حتماً کود دامی تازه را چند ماه قبل ازکشت بذرباخاک مخلوط کرد. زیرا ریشه های اسفناج نسبت به پاره ای از قارچهای که باعث پوسیدگی می‏شود،حساسیت زیاد نشان می‏دهد واین پوسیدگی باعث زرد شدن برگها و متوقف شدن نمو گیاه می‏گردد ورو پاره مواقع گیاه به کلی خشک می شود. کودهای معدنی ازته را بهتراست دردو مرتبه به محصول بدهند یعنی 3/2 آن را درموقع تهیه زمین قبل از کشت بذر و 3/1دیگرراپس ازسبزشدن بذرودرموقع وجین اول بدهند (16).

 

درباره این محصول هر آنچه که مبهم است از ما بپرسید

دهقان بذر

Vine Cellar

بذر به بخشی از گیاهان مورد توجه در کشاورزی و باغبانی گفته می‌شود که می‌تواند به تکثیر و تولید مثل آن گیاه منجر شود. در کشاورزی به هر بخش از گیاه که بتواند نسل دیگری از همان گیاه را تولید کند بذر می‌گویند. 

تماس با ما

آدرس

آدرس: تهران ، شهرری ، میدان هادی ساعی ، خیابان شهید آوینی پلاک 110 ، دفتر فروش گروه تولیدی دهقان بذر

تماس با ما

Tel : 021 55951412 --021 55903705

Mobile : 09121266809

Fax : 021 55918159

Telegrm : t.me/dehghaniseeds

email : info@dehghanseeds.com

ایمیل

info@dehghanseeds.com

اولین و تنها مرکز بذرهای استاندارد دراستان تهران